بیماری های مقعد

بواسیر یا هموروئید

(Hemorrhoids)

هموروئید یا بواسیر زمانی ایجاد می‌شود که بالشتک‌های هموروئیدی کانال مقعد گشاد یا دچار افتادگی شوند و باعث خون‌ریزی، درد یا احساس برجستگی گردند. این بالشتک‌ها در حالت طبیعی به بسته ماندن دهانه مقعد کمک می‌کنند و با تغییر شکل یا جایگاهشان علائم بروز می‌یابد. هموروئید بسیار شایع است و با افزایش سن و در بارداری نیز بیشتر دیده می‌شود. عوامل مؤثر شامل یبوست و زور زدن هنگام دفع، نشستن طولانی، چاقی، بارداری، سرفه مزمن و برخی بیماری‌های افزایش‌دهنده فشار وریدی مانند نارسایی کبدی است.

شقاق یا فیشر

(Anal Fissure)

شقاق مقعد پارگی یا ترک طولی در پوست حساس داخل کانال مقعد است که هنگام دفع درد تیز و خون‌ریزی روشن ایجاد می‌کند و می‌تواند حاد (کوتاه‌مدت) یا مزمن (بیش از ۶–۸ هفته با لبه‌های زخمی یا پوست اضافه) باشد. این مشکل بیشتر در بزرگسالان ۲۰ تا ۴۵ سال دیده می‌شود و ۷۰–۹۰٪ موارد در خط میانی پشتی قرار دارد؛ در زنان و پس از زایمان احتمال شقاق قدامی بیشتر است. شقاق‌های غیرخط میانی، متعدد یا مقاوم به درمان می‌توانند نشانه بیماری‌های زمینه‌ای باشند و باید بیشتر بررسی شوند.

فیستول مقعدی​

(Anal Fistula)

فیستول مقعدی یک مسیر غیرطبیعی بین داخل کانال آنال و پوست اطراف مقعد است که اغلب پس از آبسه ایجاد می‌شود و معمولاً با ترشح چرکی، درد یا تحریک پوستی همراه است. هدف درمان، بستن این مسیر با حفظ عملکرد اسفنکتر است. این مشکل بیشتر در بزرگسالان میانسال دیده می‌شود و در مردان کمی شایع‌تر است. شایع‌ترین زمینه، سابقه آبسه مقعدی است و عواملی مانند بیماری کرون، دیابت کنترل‌نشده، جراحی‌ها و تروما یا رادیوتراپی لگن و شرایط ایمنو‌کمپرومایز (مثل HIV) ریسک ایجاد یا پیچیدگی آن را افزایش می‌دهند. در بیماری کرون، فیستول‌ها معمولاً پیچیده‌تر و مقاوم‌ترند و نیاز به درمان دارویی و جراحی مرحله‌ای دارند.

آبسه مقعدی​

(Perianal / Anorectal abscess)

آبسه‌ مقعدی تجمع چرک در اطراف کانال مقعد است که معمولاً با درد شدید، تورم و گاهی تب همراه می‌شود و اغلب نیاز به تخلیه سریع دارد تا از عوارضی مانند فیستول، انتشار عفونت یا سپسیس پیشگیری شود. این وضعیت بیشتر در دهه سوم تا پنجم زندگی رخ می‌دهد و در مردان کمی شایع‌تر است. از عوامل مستعدکننده می‌توان به دیابت، اختلال ایمنی (مانند HIV یا مصرف داروهای سرکوب‌گر ایمنی)، بیماری کرون، تروما یا جراحی‌های قبلی ناحیه، یبوست یا انسداد و برخی روش‌های مقاربتی پرخطر اشاره کرد. در بیماران مبتلا به کرون یا نقص ایمنی، آبسه‌ها معمولاً عودکننده و پیچیده‌تر هستند.

پرولاپس مخاطی مقعد

(Rectal Mucosal Prolapse)

پرولاپس رکتوم خروج غیرطبیعی بخشی از رکتوم از کانال مقعد است؛ این خروج می‌تواند فقط مخاط باشد یا تمام‌جداره، و گاهی به صورت اینتوساسپشن داخلی رخ می‌دهد که هنوز از مقعد بیرون نزده است. پرولاپس ممکن است موقت باشد یا به‌تدریج دائمی شود و کیفیت زندگی را تحت‌تأثیر قرار دهد. این مشکل در زنان، به‌ویژه در میانسالان و سالمندان شایع‌تر است و دو گروه پرخطر اصلی آن کودکان خردسال و بزرگسالان بالای ۵۰ سال (خصوصاً زنان با زایمان‌های متعدد یا پرخطر) هستند. عوامل افزایش‌دهنده احتمال آن شامل بیماری‌های عصبی اختلال‌گر کف لگن، اختلالات بافت پیوندی، سابقه جراحی لگن یا مقعد و یبوست طولانی است؛ البته وجود این عوامل به‌تنهایی به معنای بروز قطعی پرولاپس نیست.

زگیل مقعدی

(HPV Anal Warts)

زگیل‌ مقعدی برجستگی‌ پوستی یا مخاطی در ناحیه تناسلی و اطراف مقعد است که معمولاً در اثر عفونت با ویروس HPV ایجاد می‌شود. ضایعات می‌توانند یک یا چندگانه، کوچک و شبیه گل‌کلم یا تخت و صاف باشند و بسته به محل (پوست بیرون یا مخاط داخل کانال) در ظاهر، درد و نوع درمان تفاوت دارند. زگیل تناسلی بسیار شایع است و هر فرد دارای رابطه جنسی ممکن است در معرض HPV قرار گیرد؛ اوج بروز معمولاً در سال‌های جوانی و آغاز فعالیت جنسی است. خطر ابتلا در افراد با شرکای جنسی متعدد، شروع رابطه در سن پایین یا ضعف سیستم ایمنی بیشتر می‌شود.