هموروئید یا بواسیر زمانی رخ میدهد که بالشتکهای هموروئیدی — تودههایی از رگها و بافت نگهدارنده در کانال مقعد — دچار گشاد شدن، برجستگی یا افتادگی شوند و علائم پدیدار شوند. این بالشتکها در حالت طبیعی به بسته ماندن دهانه ی مقعد کمک میکنند؛ هرگاه شکل یا جایگاه آنها تغییر کند ممکن است خونریزی، درد یا احساس برجستگی ایجاد شود.
هموروئید بسیار شایع است و بسیاری از بزرگسالان در طول زندگی دستکم یک بار علائمی شبیه هموروئید را تجربه میکنند. شیوع با افزایش سن بیشتر میشود و در بارداری نیز شایعتر است. عوامل مؤثّر عبارتاند از یبوست مزمن و زور زدن حین دفع، نشستن طولانی، چاقی، بارداری، سرفه ی مزمن و برخی بیماریها مانند نارسایی کبدی که فشار وریدی را افزایش میدهند.
بیماران ممکن است یک یا چند علامت زیر را گزارش کنند:
علائمی مانند تغییر طولانی در عادت اجابت مزاج، کاهش وزن یا خونریزی قابل توجه نیازمند بررسی بیشتر و ممکن است نیاز به کولونوسکوپی داشته باشد.
شرححال: پرسش درباره ی چگونگی خونریزی، یبوست یا اسهال، طول مدت علائم، بارداری، مصرف داروهای رقیقکننده، سابقه ی خانوادگی و تأثیر علائم بر کیفیت زندگی.
معاینه فیزیکی: بررسی ناحیه ی مقعد در حالت استراحت و هنگام مانور والسالوا (زور زدن) برای مشاهده ی پرولاپس؛ معاینه ی انگشتی رکتال (DRE) برای ارزیابی تون اسفنکتر و رد وجود توده ی بزرگ.
هموروئید داخلی بر اساس میزان پرولاپس به چهار درجه تقسیم میشود که در انتخاب روش درمانی راهنما است:
قبل از هر اقدام تهاجمی، اصلاح یبوست و درمانهای محافظهکارانه آغاز میشود.
این اقدامات برای هموروئیدهای درجه ی I و برخی از درجه ی II مؤثر و پایه ی درمان هستند.
اگر بیمار ظرف حدود ۷۲ ساعت از شروع درد مراجعه کند و ترومبوز واضح باشد، تخلیه ی لخته تحت بیحسی موضعی معمولاً تسکین فوری درد را فراهم میکند. در موارد دیرهنگام یا ترومبوز قدیمیتر، درمان حمایتی ممکن است کفایت کند.
وظایف جراح شامل ارزیابی دقیق بیمار و تعیین بهترین گزینه ی درمانی با توجه به درجه ی بیماری و وضعیت کلی بیمار، اجرای روشهایی با هدف حفظ عملکرد اسفنکتر و کاهش عوارض، ارائه ی مشاوره ی پیش از عمل درباره ی پیامدها و ریسکها، و پیگیری منظم پس از درمان برای مدیریت عوارض یا عود است.
اعداد دقیق وابسته به مرکز درمانی و انتخاب بیماران متفاوت است؛ برای تصمیمگیری بهتر مشاوره ی تخصصی لازم است.
معمولاً خیر؛ اما در صورت خونریزی مکرر، درد شدید یا وجود علائم هشدار (کاهش وزن، تغییر طولانی در عادات دفع) نیاز به بررسی بیشتر هست.
اگر خونریزی مداوم، درد شدید، تب یا تغییرات غیرمعمول مشاهده شد.
بیشتر اقدامات محافظهکارانه (افزایش فیبر، نرمکنندهها، حمام نشیمن) در بارداری امن و مؤثرند؛ اقدامات تهاجمی معمولاً پس از زایمان بررسی میشوند مگر در موارد بسیار ناراحتکننده.
بستگی به روش دارد؛ هموروئیدکتومی درد بیشتری دارد، در حالی که روشهایی مانند استپلینگ یا بستن شریانها معمولاً درد کمتری ایجاد میکنند.
بله، احتمال عود وجود دارد؛ اصلاح رژیم و عادات دفع (فیبر، مایعات کافی، جلوگیری از زور زدن) در پیشگیری مؤثر است.
هموروئید (بواسیر) اختلال شایعی است که در اثر گشاد شدن یا افتادگی بالشتکهای رگدار داخل کانال مقعد ایجاد میشود و معمولاً با خونریزی روشن، برجستگی، درد یا خارش همراه است. تشخیص بر پایه ی شرححال و معاینه ی بالینی انجام میشود و در موارد مشکوک یا علائم هشدار (مانند خونریزی مداوم یا تغییر طولانی در عادات اجابت مزاج) نیاز به بررسیهای تکمیلی مانند آنوسکوپی یا کولونوسکوپی وجود دارد. درمان بهصورت پلهای است: اصلاح رژیم و افزایش فیبر، نرمکنندهها و مراقبتهای محلی پایه ی درماناند؛ در مواردی که نیاز به مداخله باشد میتوان از روشهای سرپایی کمتهاجمی یا عمل جراحی استفاده کرد. در مطب شما، بسیاری از موارد خارجی و بعضی بالشتکهای داخلی را میتوان با عمل سرپایی لیزر CO₂ تحت بیحسی موضعی خارج یا تصحیح کرد که معمولاً دوره ی نقاهت کوتاهتر و عوارض کمتری نسبت به جراحی در اتاق عمل دارد؛ موارد پیچیدهتر یا پرولاپس وسیع ممکن است نیاز به عمل جراحی باز یا روشهای دیگر داشته باشند. انتخاب روش مناسب باید براساس درجه ی ضایعه، وضعیت کلی بیمار و ترجیح او انجام شود و مشاوره ی جراح کولورکتال بهترین راه برای تصمیمگیری است.
مرکز درمان ليزری بيماری های مقعد
مرکز درمان سرطان های روده بزرگ
