سرطان سکوم یعنی بروز تومور بدخیم (سرطانی) در «سکوم»؛ سکوم بخشی از روده ی بزرگ است که در ابتدای مسیر در سمت راست و پایین شکم قرار دارد — جایی که روده ی باریک (ایلئوم) به روده ی بزرگ متصل میشود. به زبان ساده: توموری که از سلولهای دیواره ی سکوم شروع میشود و میتواند به لایههای عمیقتر روده و بافتهای اطراف سرایت کند یا از طریق خون و لنف به نقاط دوردست برود.
سرطان سکوم بهعنوان بخشی از کولون راست، سهمی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از کل سرطانهای کولورکتال را به خود اختصاص میدهد. این نوع سرطان بیشتر در افراد مسنتر دیده میشود و معمولاً با علائمی مثل کمخونی فقر آهن یا خونریزیهای مخفی دستگاه گوارش تشخیص داده میشود. بر اساس آمار جهانی، کولورکتال دومین سرطان شایع در زنان و سومین در مردان است و سالانه بیش از ۱.۹ میلیون مورد جدید در دنیا ثبت میشود. در ایران نیز سرطان کولورکتال با سهمی حدود ۹ تا ۱۰ درصد از کل سرطانها، جزو پنج سرطان شایع محسوب میشود و در سالهای اخیر روندی رو به افزایش داشته است. سهم سکوم از این آمار دقیق مشخص نیست، اما در اغلب بررسیها نزدیک به الگوی جهانی گزارش شده است.
سرطان سکوم گاهی دیر علامتدار میشود، چون سکوم محفظهای با قطر نسبتاً بزرگ دارد و تومور میتواند رشد کند بدون اینکه باعث انسداد شود. این یعنی علائم ممکن است خفیف باشند:
نکته ی مهم: وجود کمخونی فقرآهن جدید بدون علت مشخص در یک بزرگسال باید پزشک را به جستجوی منشاء خونریزی گوارشی (از جمله سرطان کولون) سوق دهد.
• بررسی ویژگیهای ژنتیکی تومور (مثل MSI یا جهشهای خاص در ژنها) که میتواند در انتخاب نوع شیمیدرمانی یا درمانهای هدفمند و ایمونوتراپی راهنما باشد. به زبان ساده: «آزمایشهایی که میگویند کدام داروها احتمالاً مؤثرترند».
هدف کلی: حذف تومور و جلوگیری از انتشار تومور و افزایش احتمال بقا و کیفیت زندگی.
بله — اگر زود تشخیص داده و تومور محدود به سکوم باشد، با جراحی و در صورت نیاز شیمیدرمانی شانس درمان بالا است؛ اما هر مورد باید جداگانه ارزیابی شود.
اگر یک فرد خانواده ی درجهاول (پدر، مادر، خواهر/برادر) مبتلا بوده یا سابقه ی پولیپهای متعدد یا بیماری ژنتیکی دارید، مشاوره ی ژنتیک و برنامه ی غربالگری خاص توصیه میشود؛ در غیر این صورت توصیه ی عمومی این است که هر فرد بالغ طبق برنامه ی غربالگری محلی از کولونوسکوپی یا تستهای غربالگری بهرهمند شود.
نه؛ بسیاری از اختلالات گوارشی میتوانند این علائم را ایجاد کنند، اما هر علامت جدید یا نگرانکنندهای باید بررسی پزشکی شود تا علت دقیق مشخص شود.
جراحی راستپاچون (راستهمیکولکتومی) معمولاً تأثیر قابلتوجهی روی باروری زنان ندارد (برخلاف اعمالی که در لگن عمیق انجام میشود). اما اگر نگرانی دارید، قبل از جراحی این موضوع را با تیم جراحی مطرح کنید تا برنامهریزی مناسب انجام شود.
بسته به روش عمل (لاپاراسکوپیک یا باز)، وضعیت کلی و عوارض، معمولاً چند هفته تا چند ماه طول میکشد؛ تیم جراحی در خصوص زمان برگشت به کار و فعالیت روزمره راهنمایی خواهد کرد.
سرطان سکوم توموری است که در ابتدای روده ی بزرگ شکل میگیرد. گاهی با خستگی و کمخونی شروع میشود و در مراحل پیشرفتهتر درد یا تغییر عادت روده دیده میشود. تشخیص قطعی با کولونوسکوپی و نمونهبرداری است؛ درمان اصلی جراحی است و در بعضی مراحل شیمیدرمانی یا داروهای هدفمند اضافه میشوند. هر چه تومور زودتر تشخیص داده شود، شانس بهبودی بیشتر است؛ اگر متوجه خستگی بیدلیل، کاهش وزن یا خونریزی گوارشی شدید حتماً به پزشک مراجعه کنید.
مرکز درمان ليزری بيماری های مقعد
مرکز درمان سرطان های روده بزرگ
